Microsoft'tan uyarı: Çin, yapay zeka yarışında Batı'nın önüne geçti

Microsoft, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) merkezli yapay zeka gruplarının Çin merkezli rakipler karşısında Batı dışındaki kullanıcılar için verilen mücadelede geride kaldığı konusunda uyardı. Çin’in düşük maliyetli açık kaynak modelleri devlet sübvansiyonlarıyla birleştirerek avantaj sağladığı belirtildi.

Gelişmekte olan pazarlar Çin teknolojisini benimsedi
Microsoft Başkanı Brad Smith, konuya ilişkin Financial Times'a (FT) verdiği demeçte, Çin merkezli yapay zeka girişimi DeepSeek’in teknolojisinin Afrika gibi gelişmekte olan pazarlarda hızla benimsenmesinin ABD merkezli şirketlerinin dünya genelinde karşılaştığı rekabeti gözler önüne serdiğini söyledi. Smith, "Şu anda bir yıl öncesinin aksine Çin’in rekabetçi olan ve giderek birden fazla hale gelen bir açık kaynak modeli olduğunu kabul etmeliyiz. Çin hükümeti tarafından sağlanan sübvansiyonlardan faydalanıyorlar. Amerikan şirketlerinin fiyat açısından geride kalmasını sağlayacak şekilde sübvansiyonlardan yararlanıyorlar" dedi.

Smith’in değerlendirmesi, Microsoft’un yeni araştırmasının DeepSeek’in R1 büyük dil modelinin bir yıl önce piyasaya sürülmesinin özellikle küresel güneyde yapay zekanın benimsenmesini modelin erişilebilirliği ve düşük maliyeti sayesinde hızlandırdığını göstermesinden sonra geldi.

Öte yandan OpenAI, Google ve Anthropic gibi teknoloji grupları en gelişmiş teknolojilerini tamamen kontrol altında tutmaya ve bunu müşteri abonelikleri veya kurumsal anlaşmalar yoluyla kar elde etmek için kullanmaya odaklandı. Microsoft’un ürün kullanım verilerine dayanan araştırması, DeepSeek'in Etiyopya’da yapay zeka pazarının yüzde 18’ine, Zimbabve’de ise yüzde 17’sine sahip olduğunu tahmin etti.

Smith, Afrika ülkelerinin veri merkezleri kurmak ve elektrik maliyetlerini sübvanse etmek için uluslararası kalkınma bankalarından veya kredi tesislerinden daha geniş yatırımlara ihtiyaç duyacağını söyledi ve "Yalnızca özel sermaye akışlarına güvenirsek, Çin merkezli şirketlerin sıklıkla sahip olduğu düzeyde sübvansiyon alan bir rakiple rekabet etmek için bunun yeterli olacağını sanmıyorum, özellikle dünyanın bu bölgelerinde" şeklinde konuştu.

Meta'nın Llaması ve DeepSeek ucuz seçenekler
Gana’daki IMANI düşünce kuruluşunun başkan yardımcısı ve yapay zeka uzmanı Bright Simons da DeepSeek’in Afrika’da öne geçip geçmediğini belirlemenin bilimsel olarak bir yolu olmadığını fakat açık kaynaklı Çin yapay zeka sistemlerinin ucuz alternatifler sunduğunu dile getirdi. Simons, “Afrikalılar açık kaynak dışında çok pahalı çözümleri karşılayamaz, bu yüzden Meta’nın Llama’sına veya Çin merkezli seçeneklere yönelmek zorundasınız” yorumunda bulundu.

Microsoft’un araştırması, ABD teknoloji ürünlerinin sınırlı veya kısıtlı olduğu ülkelerde DeepSeek’in bir üstünlük elde ettiğini, Belarus’ta pazar payının yüzde 56, Küba’da yüzde 49 ve Rusya’da yüzde 43 olduğunu da tespit etti. Araştırma yapay zeka benimsemesinin gelişmiş ülkelerde yoğunlaştığını gösterirken 2025’in dördüncü çeyreğinde küresel kuzeyin neredeyse dörtte birinin yapay zeka kullandığını da ortaya çıkardı. Küresel güneyde bu oran yüzde 14 ve dünya genelinde yüzde 16 olarak gerçekleşti.