2026'da emekli olan daha az maaş alacak! Yüzde 30 fark var
Emeklilik başvuru tarihine ve hesaplama yöntemine aynı prim günü ve kazanca sahip olmalarına rağmen emekli aylıkları arasında yüzde 30’a varan maaş farkları oluşuyor.
Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), sosyal güvenlik sisteminde son dönemin en çok tartışılan konularından biri olan emekli maaşlarına ilişkin özel bir rapor yayımladı.
KDK tarafından yapılan detaylı incelemede, 2024 ve 2025 yıllarında emeklilik dilekçesi veren sigortalılar arasındaki farklar gün yüzüne çıkarıldı.
Prim gün sayısı ve kazancı tamamen aynı olan kişilerin aylık hesaplamalarında kullanılan güncelleme katsayısı, yıllık enflasyon ve büyüme rakamlarının başvuru yılına göre farklılık gösterdiği saptandı. Bu durumun, emekli adaylarını yüzde 30'a varan maaş farklarıyla karşı karşıya bıraktığı belirlendi.
Raporda, özellikle yüksek enflasyon dönemlerini takip eden düşük enflasyonlu yıllarda yeni emeklilerin aleyhine bir tablo oluştuğuna dikkat çekilerek, 2026 yılında bağlanacak aylıkların 2025 yılına göre daha düşük kalacağı değerlendirmesine yer verildi.
DÜZENLEME ÇAĞRISI
KDK raporunda, söz konusu farklılıkların bireysel mağduriyetlere neden olduğu gibi sosyal güvenlik sistemine yönelik adalet algısını da olumsuz etkilediği vurgulandı. Bu nedenle emekli aylıkları arasındaki farkların kalıcı hâle gelmemesi için mevzuatta düzenleme yapılması gerektiği kaydedildi. Raporda, emeklilik sisteminin daha adil, istikrarlı ve öngörülebilir bir yapıya kavuşturulmasının hem sigortalıların hak kayıplarını önleyeceği hem de sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacağı belirtildi.
EMEKLİLİK ZAMANLAMASI ÇALIŞMA SÜRESİNİN ÖNÜNE GEÇTİ
Mevcut tablonun sigortalıların tercihlerini de bozduğu ifade edilen raporda, "emeklilik zamanlaması öne çıktı" tespiti yapıldı. Maaş farkından kaçınmak isteyenlerin başvuru dönemlerini çalışma sürelerine göre değil, katsayı avantajına göre belirlediği; bu durumun ise Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) üzerinde ciddi bir iş yükü oluşturduğu kaydedildi.
KDK ayrıca, bu sistem karmaşasının erken emeklilik eğilimini artırarak prim gelirlerini düşürebileceği ve emekli olduktan sonra çalışmaya devam edenleri kayıt dışı istihdama yöneltebileceği uyarısında bulundu.
